ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ภายใต้กระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยผลการสำรวจสถานการณ์คุณธรรมของคนไทย ประจำปี 2568 จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 33,032 คน อายุ 13 ปีขึ้นไป ครอบคลุมทุกภูมิภาคและอัตลักษณ์ทางเพศทั่วประเทศ พบภาพรวมคุณธรรมของสังคมไทยอยู่ในระดับ “พอใช้” ขณะที่มิติสำคัญอย่าง “ความพอเพียง” และ “ความสุจริต” มีแนวโน้มลดลงจนอยู่ในระดับที่น่าเป็นห่วง
รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม เปิดเผยว่า การสำรวจครั้งนี้ใช้กรอบการประเมิน 2 มิติหลัก ได้แก่ ดัชนีคุณธรรม 5 ด้าน (กตัญญู จิตสาธารณะ พอเพียง วินัยรับผิดชอบ และสุจริต) และตัวชี้วัดทุนชีวิต 6 ด้าน เพื่อสะท้อนทั้งมิติด้านจริยธรรมและศักยภาพในการดำเนินชีวิตของประชาชนอย่างรอบด้าน โดย ผลการสำรวจพบว่า ดัชนีคุณธรรมเฉลี่ยอยู่ที่ 4.36 คะแนน โดย “ความกตัญญู” ได้คะแนนสูงสุดที่ 4.62 คะแนน รองลงมาคือ “จิตสาธารณะ” 4.40 คะแนน สะท้อนรากฐานทางวัฒนธรรมและจิตสำนึกเพื่อส่วนรวมของคนไทยที่ยังคงเข้มแข็ง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันตกที่มีคะแนนสูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ
อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่าจับตา คือ “ความพอเพียง” และ “ความสุจริต” ซึ่งเป็นคุณค่าหลักที่สังคมให้ความสำคัญ กลับมีคะแนนต่ำสุดเพียง 4.22 คะแนน ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยรวม สะท้อนช่องว่างระหว่างค่านิยมที่สังคมคาดหวัง กับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน ในขณะเดียวกัน มิติ “ทุนชีวิต” มีคะแนนเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 78.52 คะแนน อยู่ในระดับดี โดย “พลังตัวตน” มีความโดดเด่นสูงสุดที่ 79.93 คะแนน ขณะที่ “พลังชุมชน” และ “พลังเพื่อนและกิจกรรม” ยังเป็นจุดที่ต้องเร่งพัฒนา สะท้อนความจำเป็นในการเสริมสร้างความสัมพันธ์และความเข้มแข็งของเครือข่ายทางสังคม
เพื่อยกระดับคุณธรรมในสังคมไทยอย่างเป็นรูปธรรม ศูนย์คุณธรรม(องค์การมหาชน) ได้พัฒนา “ระบบศูนย์กลางข้อมูลสารสนเทศด้านคุณธรรม (Moral Data Center: MDC)” แพลตฟอร์มกลางที่รวบรวมข้อมูลด้านคุณธรรมของบุคคล ชุมชน และองค์กรทั่วประเทศ เปิดโอกาสให้สมาชิกสามารถบันทึกและสะสมกิจกรรมความดีผ่าน “โปรไฟล์ด้านคุณธรรม” พร้อมระบบจัดระดับสมาชิก 3 ระดับ ได้แก่ Emerald, Gold และ Platinum เพื่อสร้างแรงจูงใจในการพัฒนาคุณธรรมอย่างต่อเนื่อง พร้อมเดินหน้าขับเคลื่อนแนวคิด “Moral Credit” หรือ “เครดิตความดี” โดยมุ่งเน้นให้องค์กรและชุมชนเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง ผ่านระบบศูนย์กลางข้อมูลสารสนเทศด้านคุณธรรม (Moral Data Center: MDC) ที่เปิดโอกาสให้แต่ละหน่วยงานสามารถออกแบบระบบคุณธรรมของตนเองได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยแนวทางดังกล่าวเน้นให้องค์กรและชุมชนเป็นผู้กำหนดทิศทางด้วยตนเอง ตั้งแต่ การกำหนดเป้าหมายด้านคุณธรรมให้สอดคล้องกับบริบทองค์กร การกำหนดหลักเกณฑ์และพฤติกรรมที่ต้องการส่งเสริม และการออกแบบสิทธิประโยชน์และแรงจูงใจ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วม ซึ่งโครงการดังกล่าวเป็นการเปลี่ยน “คุณธรรม” จากแนวคิดเชิงนามธรรม ให้กลายเป็น “ระบบที่บริหารจัดการได้จริง” ผ่านการพัฒนาองค์กรให้เป็น “พื้นที่ต้นแบบ” ในการปลูกฝังคุณธรรม และขยายผลสู่ชุมชนและสังคมในวงกว้างได้
ศูนย์คุณธรรมขอเชิญชวนบุคคล ชุมชน และองค์กรทั่วประเทศ สมัครเข้าร่วมเป็นสมาชิกระบบ MDC และร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนสังคมคุณธรรมอย่างยั่งยืน สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมและสมัครได้ที่ https://mdc.moralcenter.or.th
#ศูนย์คุณธรรม
